چرا بورس غیراقتصادی شد؟ روند تاریخی بازار سهام نشان میدهد کمتر نسبت به عوامل غیراقتصادی واکنش میداده و از دولت روحانی است که توجه به این عوامل سیاسی بیشتر شده است. در دورههای پیشین که بعضا در زمان انتخابات نیز برخی اختلافات سیاسی اوج میگرفت، بورس تهران تقریبا بیتفاوت از کنار آن عبور میکرد و حتی روندهای صعودی پیش میگرفت. اگر اکنون نیز بورس تهران مطالب آن الگوی تاریخی حرکت کند، قاعدتا باید با شناسایی کفهای قیمتی در روز گذشته، روند خود را تغییر دهد.
اما به نظر میرسد رویکرد دولت روحانی از آغاز به کار بر مبنای تعامل سازنده با جهان بود و اثرات مستقیمی که این مساله بر بورس تهران طی این مدت داشته است، عاملی شده است که بازار سهام نسبت به عوامل غیراقتصادی حساستر شود. در واقع فضای نامطلوب در سیاست بینالملل در تناقض با انتظارات فعالان بازار سرمایه است که اثر منفی بر عملکرد آنها دارد.
در این میان، رئیس جمهوری غیرقابل پیشبینی در آمریکا داریم که در کنار سعودیها و صهیونیستها از هرگونه حرکت ضدایرانی حمایت میکنند. اما اظهارات ترامپ درباره ایران از آن جهت مهم میشود که وی قرار است تعلیق تحریمها را تا کمتر از دو هفته دیگر امضا کند. اگر فضا به سمتی رود که وی از چنین اقدامی سر باز زند ممکن است نگرانیهایی در بورس تهران به وجود آید که البته بخش مهمی از آن مسبب واکنش دو روز اخیر و ریزش قیمتهای کنونی بوده و تا حدودی تخلیه شده است.
باید در نظر داشت که عوامل غیراقتصادی، فارغ از اثر کوتاهمدت خود نمیتوانند اثر سنگینی بر وضعیت سودآوری شرکتهای بورسی داشته باشند. این مساله دو دلیل مهم دارد. نخست آنکه کارشناسان معتقدند، حتی در صورت خروج آمریکا از برجام بازگشت به شرایط پیش از آن، یعنی دوره تحریم صورت نمیگیرد و به طور کلی روابط بینالمللی ایران میتواند در سطوح بهتری باقی بماند. دوم آنکه اکنون نیز برجام عایدی چندانی که متوجه شرکتهای بورسی شود نداشته، غیر از برخی گروههای خاص مانند خودروییها.
بنابراین، اگر مجددا فضای سیاسی غالب نشود، امروز میتوان شاهد معاملات بهتری در گروههای مختلف و به ویژه سهام بنیادی بورس تهران باشیم. زیرا با افزایش ریسکگریزی سهامداران، احتمالا گروههایی که کمتر تحت تاثیر عوامل غیراقتصادی هستند مورد توجه قرار میگیرند.
صعود دلار: اما در سوی دیگر بازارها، دلار در بازار ارز بود که رفتار هیجانی خود را ادامه داد و تا 4300 تومان نیز در معاملات دیروز افزایش نرخ داشت. هرچند در شرایط طبیعی افزایش نرخ دلار میتوانست اثرات مثبتی برای بورس تهران داشته باشد، اما با توجه به آنکه عامل تحرک بازارها غیراقتصادی است، این افزایش نرخ دلار به دلیل کاهش ریسکپذیری بوده که بالطبع، روند معکوسی با بورس خواهد داشت. طی سالهای 92 تا 95 نیز که بحث مذاکرات هستهای داغ بود، همبستگی مستقیم دلار و بورس تبدیل به یک ارتباط کاملا معکوس شده بود.
چند مطلب خواندنی